Kształtowanie się sztuki nowożytnej w Europie pod wpływem sporów religijnych między wyznaniami przebiegało w XVI i XVII wieku. Jedną z podstawowych zmian jakie zaszły w sztuce od xvi wieku to była potrzeba dostosowania rozwiązań artystycznych do charakteru sztuki. O ile w średniowieczu architektura i sztuka służy jednemu z wyznań – zachodniemu (katolicyzmowi) bądź wschodniemu – prawosławiu, o tyle w epoce nowożytnej dochodzi do sporu miedzy wyznaniami których pojawiło się wiele, i szukały one własnej formuły sztuki.
Sztuka i architektura katolicka – inicjatywę w nowożytności jeśli chodzi o nowe rozwiązania artystyczne podjęli protestanci. Sztuka katolicka była na wskroś nowatorka i stała się odpowiedzią na to co zrobili protestanci. Architektura i sztuka kościoła katolickiego jest więc sztuką kontrreformacyjną. Sztukę barokową uznać można za sztukę kontr-reformacji. Dziś uznać można iż wiele zjawisk w sztuce katolickiej wywodziło się z dysputy miedzy wyznaniami. Pojawiła się zatem potrzeba wyraźniejszego zdefiniowania co w sztuce katolickiej było kontrreformacyjne. Wypada zatem przedstawić te elementy w sztuce kościelnej co miało pokazać katolicki stosunek do sztuki wynikający z tożsamości katolickiej w stosunku do protestanckiej. Pierwszym problemem była kwesta sensu sztuki kościelnej. Protestanci w radykalnych odłamach (kalwini, anabaptyści etc.) negowali sens sztuki a zwłaszcza kult rzeźb i obrazów. Uważali że w chrześcijaństwie nie może być obrazów, bo stary Testament zabrania kultu obrazów. Częściowy wyjątek stanowili tutaj Luteranie (Kościół ewangelicko-Augsburski) który dopuszczał stosowanie obrazów o treściach biblijnych które jednak nie mogły być przedmiotem kultu. Katolicka kontrreformacja chciała więc wykazać sens czci oddawanej za pośrednictwem sztuki – obrazów itd.Uzasadnienie zostało przeprowadzone na gruncie teologicznym. Obrazy z swej istoty miały pokazywać ze w kościele chrześcijańskim jest miejsce dla obrazów. Katolicy uważali iż tradycja stanowi ważny element depozytu wiary. Brakowało jednak poważnych argumentów – nie znano bowiem fresków w katakumbach. Stad próbowano dowodzić iż w zamierzchłych czasach obrazy funkcjonowały. Najstarsze wizerunki z czasów apostolskich – II poł. I w. n.e.
Głównym argumentem była tu chusta św. Weroniki (greckie; vera ikon – obraz prawdziwy) – wizerunek Chrystusa powstał gdy kobieta ta otarła twarz Chrystusa.